Karan at Alituntunin 2009

I-DOWNLOAD karan ng palig 2009

 

Unang Taon: SABAYANG PAGBIGKAS

Mga Patakaran

1. Ang pagtatanghal ay dapat tumagal nang 5-10 minuto. Hindi maaaring kumulang o humigit.
2. Dapat na di-kukulangin sa 30 katao ang nasa entablado matapos ang unang 2 minuto ng pagtatanghal.
3. Walong linya (taludtod o pangungusap) lamang ng piyesa ang maaaring bigkasin nang nag-iisa (solo). Ang iba ay kailangang bigkasin nang pagrupo (buo man o bahagi).
4. Pahihintulutan lamang ang pagsosolong lampas sa 8 linya kung ang mga ito ay hindi bahagi ng nakasulat na piyesa kundi mga dagdag lamang ng direktor.
5. Hindi maaaring baguhin ang pagkakapuwesto ng mga ilaw sa lugar ng pagtatanghalan. Gamitin lamang ang nakahaing pagkakaayos ng mga ito.
6. Bawal gumamit ng patalim o ng anumang bagay na maaaring makapagdulot ng panganib sa kalusugan at buhay.
7. Bawal gumamit ng apoy o anumang elementong maaaring makapagsimula ng pagliyab sa tanghalan.
8. Bawal magmura sa anupamang paraan. Bawal ding magbanggit ng mga bahagi ng katawang karaniwan nang binibigyan ng malisya ng nakikinig.
9. Bawal magsagawa ng mga kilos na kumikiling sa kahalayan, kalaswaan at kabastusan.
10. Bawal tumukoy nang tuwiran sa mga taong nasa loob ng Pamantasan ng Ateneo de Manila.
11. Pantaas lamang ang saplot na pahihintulutang wala habang nagtatanghal.
12. HINDI maaaring gamiting dahilan ang proyektong ito para sa anumang paglabag sa nakasaad sa Handbuk Pangmag-aaral. Tiyaking naaangkop ang lahat ng isasagawa at iaasal.

Mga Kalakaran

1. Ang pagtatanghal ay gagawin sa Bulwagang Hayes.
2. Bilang manonood, makinig at panatilihin ang kaayusan at disiplina habang may nagtatanghal sa entablado.
3. Maging maingat sa pagtatanghal. Alalahaning dapat pag-ingatan ang mga sumusunod na mga bagay sa tanghalan:a) sayklorama – bawal itong dikitan o kahit sayaran man lang ng kahit sino o anob) sahig – bawal ang anumang bagay o gawaing makabubutas o makasisira ng pintura nito

 

c) mga ilaw – bawal galawin ang mga ito nang walang pahintulot ng guro o ng kinatawan ng ITC

4. Pagkatapos, linisin nang mabilis (2 minuto rin, kasabay ng pangkat na naghahanda) ang anumang kalat, hanggang sa pinakamumunting butil ng dumi na naidulot sa entablado ng sariling pagtatanghalan. Kailangang hubad na hubad at tuyong-tuyo muli ang entablado para sa susunod na pangkat na magtatanghal.

Ikalawang Taon: DULANG PANRADYO

1. Ang pagtatanghal ay dapat na tumagal ng 10 – 15 minuto. Hindi maaaring humigit o kumulang.

2. Kasapi lamang ng klase at ng grupong magtatanghal ang magsusulat, lilikha at gaganap sa dula.

3. Hindi maaaring gumamit o kumopya mula sa ibang akda.

4. May itinatampok, tinutuligsa at ipinapakitang bahagi ng pagka-Filipino.

5. May isisnusulong o ibinabanderang kasabihang Filipino (hal. Aanhin pa ang damo, kung patay na ang kabayo?, Daig ng maagap ang masikap).

6. Purong Filipino lamang ang wikang gagamitin.

7. Bawal magmura sa anupamang paraan. Bawal ding bumanggit ng mga bahagi ng katawang karaniwan nang binibigyan ng malisya ng nakikinig.

8. May nakalaang dalawang mikropono para sa TINIG.

9. May nakalaang kagamitan para sa paglikha ng alingawngaw.

10. Bawal tumukoy nang tuwiran sa mga taong nasa loob ng Mataas na Paaralang Ateneo de Manila.

11. Maaaring naka-teyp/CD o lilikhain sa mismong magtatanghal (live) ang lahat ng INGAY at MUSIKA.

12. May nakalaang isang radyo (puwede ang CD at teyp) at mikropono para sa INGAY at MUSIKA.

13. Hinihikayat na magdala ng sariling kagamitan para sa ingay o musika (radio, piano, mic, ipods, audio cables, laptops). Tungkulin ng grupo na alamin kung uubra ang kagamitang dinala at kung makatutugma nito ang mga nakalaang kagamitan.

14. MUSIKANG FILIPINO dapat ang lahat ng musikang gagamitin.

15. HINDI maaaring gamiting dahilan ang proyektong ito para sa anumang paglabag sa nakasaad sa Librong Pangmag-aaral (Student Handbook).

MGA KALAKARAN

1. Sundin ang daloy-trapiko ng pagtatanghal: a.) Bibigyan ang magtatanghal na pangkat ng limang minuto upang makapaghanda sa pagtatanghal. b.) Kailangang maghintay at manood nang tahimik ang ibang pangkat habang nagtatanghal ang pangkat na kanilang susundan.

2. Bilang tagapakinig, panatilihin ang kaayusan at disiplina habang may nagtatanghal sa entablado. Tandaan na dulang panradyo ang inyong pinakikinggan kung kaya’t ang anumang ingay ay makasisira ng pagtatanghal.

3. Maging maingat sa pagtatanghal. Alalahaning dapat pag-ingatan ang mga kagamitang pag-aari ng paaralan tulad ng radyo at mikropono.

4. Linisin nang mabilis pagkatapos (5 minuto rin, kasabay ng pangkat na naghahanda) ang anumang kalat na naidulot sa entablado ng ginawang pagtatanghal.

5. Ang katatanghal na grupo ay kailangang maupo at makinig pagkatapos ng kanilang 5-minutong pagliligpit.

Ikatlong Taon: Dulang Pantanghalan

Haba ng Palabas at ng Iskrip
  • Kailangang sampu hanggang dalawampung (10-20) minuto lamang ang haba ng pagtatanghal.
  • Kailangang laktaw-laktaw (double-spaced), maikling puting papel, labing-isa (11) ang sukat ng titik, at Times New Roman ang estilo ng titik sa iskrip.
Kasuotan, Kagamitan at Disenyo ng Entablado
  • Maaaring magsuot ng anumang uri ng kasuotang hindi katatampukan ng kahalayan o kalaswaang hindi bahagi ng dula. Bawal ang hubo’t hubad.
  • Lahat ng kagamitan o props na kailangan sa pagtatanghal ay maaaring gamitin maliban sa mga kagamitang ipinagbabawal na dalhin sa paaralan alinsunod sa handbuk pangmag-aaral (tingnan ang Handbuk Pangmag-aaral). Hindi rin maaaring gumamit ng mga props na mahahanap sa Bulwagang Hayes nang hindi ipinagpaalam.
  • Huwag gagamit ng patalim o anumang gamit na magdudulot ng kapahamakan sa kalusugan at buhay.
  • Bawal ang paggamit ng apoy at/o anumang maaaring pagmulan ng pagliyab ng bulwagan.
  • Ipinagbabawal ang pagkakalat sa entablado.
  • Mag-ingat upang hindi makasira ng anumang bahagi ng tanghalan lalo na ang sayklorama (bawal itong dikitan ng anumang bagay o kaya hawakan at sandalan ninuman).
  • Mananagot ang klaseng may bahaging nasira sa bulwagan o naiwang kalat at iba pang pangyayaring kaugnay rito.
Pagganap
  • Maaaring gampanan ng sinumang mag-aaral na kabilang sa pagtatanghal ang sinumang tauhan ng kanilang nilikhang dula, maliban na lamang kung hindi pahihintulutan ng guro sa Filipino ang pagganap sa isang tauhan ng isang aktor.
  • Ipinagbabawal ang pagtatampok ng kahalayan sa pagganap ng anumang uri ng tauhan.
  • Kailangang dumaan sa guro upang pagpasyahan ang paggamit ng anumang uri ng mura.
  • Bawal ang tahasang panggagaya o pagbanggit sa pangalan ng isang partikular na personalidad sa paaralan.
Wika
  • Wikang Filipino lamang ang maaaring gamitin. Para sa mga paglilinaw tingnan ang KARAN ng PALIG hinggil sa wika.
Musika
  • Kung gagamit man ng musika, tiyaking Pilipino ang may likha.  Hindi rin pinapayagan kung Ingles ang maririnig na titik ng awit.
Kalakaran
  • Sumunod sa daloy-trapiko ng pagtatanghal.
  • Bilang manonood, makinig at panatilihin ang kaayusan at disiplina habang may nagtatanghal sa entablado.
  • Maging maingat sa pagtatanghal. Pag-ingatan ang sayklorama, sahig at ilaw sa tanghalan. Bawal gamitin ang ilaw nang walang pahintulot ng guro.
  • Pagkatapos magtanghal, linisin nang mabilis ang anumang kalat.
  • Ang katatanghal na grupo ay kailangang maupo na at manood pagkatapos ng kanilang panahon ng pagliligpit.

Bilang pakikiisa natin sa “Pagtatatag ng Bansa” na siyang tema ngayong taon ng seskusentenaryo ng Ateneo, nilalayon nating makapag-ambag ang mga dula natin sa yaman at ganda ng Panitikan, Kultura at Kasaysayang Pilipino.

Kaya’t bilang karagdagang alintuntunin:

  • Ang mga dulang lilikhain at itatanghal para sa PALIG ngayong taon ay dapat na nagtatampok ng isa sa mga tauhang nasa listahan bilang MAHALAGANG TAUHAN (pangunahin man o suporta, bawal ang ekstra lamang) sa mga lahok na dula.

Listahan ng mga Tauhan

  1. Maria Makiling
  2. Bernardo Carpio
  3. Sinumang tauhan sa Ibong Adarna
  4. Sinumang tauhan sa Florante at Laura
  5. Sinumang tauhan sa Noli Me Tangere
  6. Sinumang tauhan mula sa El Filibusterismo
  7. Sinumang masasabing bayani ng bansa mula kay Lapu-Lapu hanggang kay Corazon Aquino
  • Kung wala sa listahan sa itaas ang tauhang nais mong itampok, kailangang ipaalam muna ito sa guro para sa kanyang pagsang-ayon bago ito ituloy.

Ikaapat na Taon: DOKUMENTARYO

PAGKUHA NG EKSENA:

  1. Ipatutupad ang lahat ng mga nakasaad sa Handbuk Pang-mag-aaral at mga patakarang pampaaralan.
  2. Gawin ang mga kaukulang pahintulot para sa mga lugar na kailangan ninyo. Tiyaking dumaan sa guro sa Filipino ang mga liham ng pagpapaalam sa pagkuha ng eksena.
  3. Linisin at ayusin ang lugar na ginamit sa pagkuha ng mga eksena.
  4. Alas-6 ng umaga hanggang alas-6 ng gabi lamang makakukuha ng eksena. Bawal ang mga kuha sa gabi (Night shots).
  5. Sa loob lamang ng Pamantasang Ateneo de Manila – Loyola Campus maaaring kumuha ng mga eksena.

  6. Pawang mga kasapi lamang ng klase ang maaaring lumabas sa pelikula bilang tagapag-ulat o tagaganap sa mga eksena ng pagsasadula (reenactment).
  7. Bawal idahilan ang paggawa ng Proyektong Filipino sa anumang gawaing hindi natupad sa ibang asignatura (at maging sa pagbaba ng marka). Anumang reklamo sa bigat ng gawain ay kailangang sabihin sa guro sa Filipino upang mabigyan ng solusyon.

PAG-EEDIT:

  1. Maaaring gamitin ang sariling kompyuter sa pag-eedit ng mga dokumentaryo. Siguraduhing may panuportang kopya (back-up) ang naturang proyekto.
  2. Kung may kinapanayam na sumagot sa wikang banyaga, kailangang may subtitulo ito sa wikang Filipino.
  3. 8:00 – 12:00 minuto lamang ang haba ng dokumentaryo. Kasama na rito ang pagpapakilala (opening credits) at pagpapasalamat (end credits).

WIKA at MUSIKA:

  1. Wikang Filipino lamang ang maaaring gamitin para sa proyekto. Sa mga tugon lamang sa panayam maaaring hindi maiwasan ang pagggamit ng wikang banyaga ngunit kailangang isaalang-alang ang blg.2 sa bahaging PAG-EEDIT.

  2. Gawang Filipino lamang ang musikang maaaring gamitin sa dokumentaryo. Kung may liriko, kailangang nasa Filipino ito.

  3. Maaari ring gumawa ng sariling musika.

KAILANGAN NG LIHAM MULA SA MGA MAGULANG ANG MGA SUMUSUNOD:

  1. Pagsasagawa ng panayam sa mga eksperto o espesyalista (resource persons).
  2. Pagpunta sa mga aklatan sa labas ng Ateneo de Manila Loyola campus.

  3. Kung kukuha ng eksena sa mga araw na walang pasok at labas sa opisyal na iskedyul ng klase.

PANANALIKSIK:

  1. Sumangguni muna sa mga aklatan ng Ateneo bago lumabas para magsaliksik. Kung kinakailangang magsaliksik sa ibang aklatan, kinakailangan ng permiso ng magulang at ng aklatan ng AHS. (Tingnan ang blg. 2 ng KAILANGAN NG LIHAM…)
  2. Maaaring manaliksik gamit ang Internet.
  3. KINAKAILANGANG KILALANIN ANG INYONG MGA SANGGUNIAN. (Cite your sources.) E. g. Larawan at bidyo mula sa ITC, estadistika mula sa IBON Facts and Figures. Sa kaso ng mga bidyo mula sa YouTube, kailangang ilagay ang link at KUNG KAILAN ITO IN-UPLOAD.
  4. Kapag napatunayan ang HINDI PAGKILALA SA SANGGUNIAN, maaari kayong kasuhan ng plahiyo (plagiarism).

TANDAAN:

  • KAILANGANG SUMANGGUNI SA GURO KUNG MAY ANUMANG PAG-AALINLANGAN AT KUNG MAY MGA NAIS LINAWIN UKOL SA LUGAR NA KUKUHANAN, ORAS NG PAGKUHA, AT SA MGA MATERYALES NA KAKAILANGANING WALA SA ITC O SA ANUMANG AKLATAN NG ATENEO.

  • MAY KARAMPATANG PARUSA ANG ANUMANG PAGLABAG SA MGA ALITUNTUNING ITO NG PROYEKTONG FILIPINO. MAAARI RIN ITONG MAKAAPEKTO SA INYONG PAGSALI SA PALIG.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s