Kasaysayan

BURADOR ng KASAYSAYAN ng PALIG

ni Jonathan Balsamo

Sa Ateneo, ang dula o teatro ay  itinuturing na “important part of Jesuit pedagogy” dahil sa dulot nitong karanasan sa mga mag-aaral na lumilinang at nag-aambag sa kanilang pagkamalikhain at buong paghubog (?) (total formation).

  • Mula pa noong panahon ni Rizal, naroon na ang tradisyong pandulaan sa Ateneo. Sa katunayan, sa hiling ng kanyang mga guro sa Ateneo, nakapagsulat pa nga si Rizal noong kabataan niya ng isang maikling dula na may pamagat na “Junto al Pasig” (Sa tabi ng Pasig) para itanghal sa Ateneo sa pagdiriwang ng Kapistahan ng Immaculate Conception noong 1880.
  • Ang kauna-unahang dulang itinanghal sa Ateneo ay “El Puñal del Godo” (The Dagger of the Goth) noong 1874
  • Nasa wikang Kastila noon ang mga dulang itinatanghal sa Ateneo.  Nang pinalitan ng mga Amerikanong Heswita ang mga Kastilang Heswita sa Ateneo, nagbago rin ang wika ng dulaan sa Ateneo. Dito sa Ateneo sa kauna-unahang pagkakataon naitanghal sa buong Pilipinas ang mga dula ni Shakespeare sa wikang Ingles:  ang “Merchant of Venice” noong 19 10; “Richard III” noong 1917; at “Julius Caesar” noong 1921.
  • Nang lumipat ang Ateneo sa Loyola Heights noong 1952, unti-unting nagsimula ang pagbabago ng sining ng teatro sa paaralan.  Taong 1955, nagsimula ang Ateneo High School Dramatics Society sa taunang pagtatanghal ng mga klasikong dula ni Shakespeare, bagaman sa wikang Ingles pa rin, tulad ng Macbeth, Julius Ceasar at Hamlet.
  • Subalit noong 1966, sa pangunguna ni G. Onofre R. Pagsanghan,  nag-eksperimento ang grupong ito sa pagtatanghal ng kauna-unahan nitong dalawang dula sa wikang Filipino: ang Paa ng Kuwago ni Soc Rodrigo (adaptasyon ng The Monkey’s Paw ni W. Jacobs) at Sino ba Kayo? ni Julian Cruz Balmaceda (Salin ni Soc Rodrigo ng Sangkuwaltang Abakan na orihinal na isinulat sa wikang Bicol ni Balmaceda noong 1943.)  Ang eksperimentong pagtatanghal na ito ay bukas sa publiko na isinagawa sa auditorium ng Ateneo Law School noon sa Padre Faura.
  • Dahil sa eksperimentong ito, binago ng Ateneo High School Dramatics Society ang pangalan nito sa Dulaang Sibol.  Simula ng pagbabago ng wika ng dulaan sa Ateneo High School mula Ingles tungo sa Filipino. Ang unang tanghalan nito ay isang classroom na ginawang isang audio-visual room.
  • Taong 1966 sinimulan ang pagtatangka sa pagtatanghal ng mga halaw na dula sa wikang Filipino.  Taong 1967 naman, sinimulan ng Dulaang Sibol ang pagtatangka sa pagsulat ng mga orihinal dula sa wikang Filipino.  Ito ay sa pamamagitan ng isang taunang paligsahan sa pagsulat ng dula sa wikang ito, na tinawag nila noong Palisahang Pandulaan na tinatawag naman natin sa ngayon na PALIG.
  • Nagsilang ang paligsahang ito ng ilang mga tanyag na na dula at manunulat sa wikang Filipino, tulad ng Ang Paglilitis ni Mang Serapio at Puting Tigmamanukin (Paul Dumol) at Hoy Boyet Hatinggabi Na’y Gising Ka Pa Pala (Tony Perez).
  • Taong 1975, sinimulan ang Timpalak sa Sabayang Pagbigkas at Timpalak-Awit
  • Taong 1977, ang Alay Kay Maria
  • Taong 1991, nagbago ang paligsahan:

a.       First year: Timpalak sa Sabayang Bigkas

b.      Second Year: Timpalak sa Dulang Panradyo

c.       Third Year: Timpalak sa Dulang Pantanghalan

d.      Fourth Year: Timpalak sa Maikling Pelikula

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s